"Bende 1000 Mbit var ama oyun tökezliyor" cümlesini çok duyuyoruz. Sebebi basit: oyun ve görüntülü görüşme, hızdan çok gecikme ve kararlılıkla ilgilidir. Bir kamyonun kapasitesi ne kadar büyük olursa olsun, yolda sürekli duruyorsa teslimat gecikir.
Ping (gecikme)
Gönderdiğiniz isteğin karşı tarafa gidip geri dönme süresi. Milisaniye cinsinden ölçülür ve küçük olması iyidir. Fiber hatlarda düşük, bakır hatlarda daha yüksek olur; mesafe ve ara duraklar da etkiler.
Ping yüksekse oyunda tuşa basmanızla ekrandaki tepkinin arasında hissedilir gecikme olur. Görüntülü görüşmede karşı tarafla söz kesişir.
Jitter (gecikmedeki oynaklık)
Pingin ne kadar sabit kaldığını gösterir. Sürekli 20 ms olan bir hat, 5 ile 80 arasında zıplayan bir hattan çok daha iyidir — ortalamaları aynı olsa bile.
Görüntülü görüşmede sesin robotlaşması, kesik kesik gelmesi ve görüntünün donup hızlanması neredeyse her zaman jitter kaynaklıdır. Oyunda "ışınlanma" denen olay da budur.
Jitterin en yaygın sebebi kablosuz ağdır: komşu ağların kanal kalabalığı, mesafe ve araya giren duvarlar gecikmeyi oynatır. Aynı cihazı kabloya aldığınızda sorunun kaybolması bu yüzdendir.
Paket kaybı
Gönderilen verinin bir kısmının hiç ulaşmaması. En kötüsü budur: hız testi normal çıkabilir ama oyun kopar, görüşme düşer, sayfa yarım açılır.
Ev içinde sebebi genelde zayıf kablosuz sinyal ya da bozuk bir kablodur. Hat tarafında ise sınırda çalışan bir fiber sinyali, kötü yapılmış bir ek noktası ya da ezilmiş bir güzergâh paket kaybına yol açar — ve bu, hız testinde görünmez. Bu yüzden "testim normal ama internetim kötü" şikâyetini ciddiye alıyoruz.
Ne yapmalı?
Oyun oynuyor, yayın yapıyor ya da sık görüntülü görüşme yapıyorsanız o cihazı kabloya alın. Tek başına bu adım jitter ve paket kaybı sorunlarının büyük kısmını bitirir. Kablo çekmek zorsa cihazın olduğu bölgeye erişim noktası eklemek ikinci en iyi çözümdür.
Kabloyla da düzelmiyorsa sorun hattadır ve ölçüm gerekir; kopma ve yavaşlık sayfamızda neye baktığımızı anlattık.