Elektrik tesisatında en kritik eşleşme, kablo kesiti ile sigorta değerinin uyumu. Bu ikisi birbirine göre seçilmezse tesisat görünürde çalışır ama koruması yoktur — ve bu, en tehlikeli durumdur çünkü hiçbir belirti vermez.
Mantığı basit
Her kablonun taşıyabileceği bir akım sınırı vardır; bu sınır kesitine bağlıdır. Sigortanın görevi, o sınırın üzerine çıkıldığında devreyi kesip kablonun ısınmasını engellemektir.
Yani sigorta cihazı değil, kabloyu korur. Bu cümle akılda kalırsa gerisi kendiliğinden anlaşılır.
Neden daha büyük sigorta takmak tehlikeli?
Sigorta sık atıyor diye daha yüksek amperli takıldığında kablo aynı kablodur — sadece koruması kaldırılmıştır. Artık kablo taşıyamayacağı akımı taşır, ısınır ve yalıtımı bozulur. Tesisat yangınlarının bilinen sebeplerinden biri tam olarak budur.
Doğru çözüm, o bölgeye uygun kesitte ayrı hat çekmektir. Sigortanın sık atması bir arıza değil, kapasitenin yetmediğinin haberidir.
Ters durum: gereğinden kalın kablo
Kalın kablo zarar vermez, sadece gereksiz maliyettir. Ancak yüksek yükler için hat çekilirken kesitten kısmak, sonradan düzeltmesi en pahalı hatalardan biridir — çünkü kabloyu değiştirmek duvarı açmak demektir.
Nerede hangi yük var?
Aydınlatma en hafif yüktür. Priz hatları ortadadır. Mutfak, klima, elektrikli su ısıtıcısı gibi cihazlar ise kendi hatlarını ister. Bir mutfağa tek hat çekmek, eski tesisatların en yaygın ve en sorunlu tarafıdır — konuyu mutfak tesisatı sayfamızda ayrıca ele aldık.
Nasıl kontrol edilir?
Gözle anlaşılmaz. Panodaki sigorta değerleri ile hattın kesitinin uyumu ölçümle kontrol edilir. Panosu yeni görünen evlerde bile bu uyumsuzluğa sık rastlıyoruz — pano değişmiş ama koruma elemanları rastgele seçilmiş oluyor.
Panonuzun durumu için pano yenileme, sigorta sürekli atıyorsa sigorta sayfamıza bakabilirsiniz.