Elektrik tesisatı, evin görünmeyen ve bu yüzden en çok ihmal edilen parçası. Duvarın içinde olduğu için yaşlandığını görmezsiniz; genelde bir arıza çıkana kadar kimse aklına getirmez. Oysa tesisat belirti verir — sadece bu belirtiler elektrikle ilgiliymiş gibi durmadığı için gözden kaçar.
1. Sigorta sık sık atıyor
Sigortanın atması bir arıza değil, korumanın çalışmasıdır. Ama ayda birkaç kez tekrarlıyorsa ya kapasite yetmiyordur ya da bir yerde sorun vardır. Hangi durumda olduğunuzu anlamak için sigortanın neden attığını anlatan sayfamıza bakabilirsiniz.
2. Priz ya da anahtar ısınıyor
Sağlıklı bir prizde hissedilir ısınma olmaz. Elinizi değdirdiğinizde sıcaklık hissediyorsanız orada gevşek bir bağlantı ya da aşırı yük vardır. Priz kapağında kararma veya yanık kokusu varsa bu artık ertelenecek bir konu değildir.
3. Işıklar bir cihaz çalışırken kısılıyor
Elektrikli süpürge ya da su ısıtıcısı çalıştığında lambaların hafifçe kısılması, hattın o yükü zorlanarak taşıdığını gösterir. Eski evlerde mutfağa tek hat çekilmiş olması bunun en yaygın sebebi.
4. Panoda kaçak akım rölesi yok
Sigortalar kabloyu korur, insanı korumaz. İnsanı çarpılmadan koruyan eleman kaçak akım rölesidir ve eski panolarda çoğu zaman hiç bulunmaz. Bu, listedeki en kritik maddedir.
5. Evde topraklama yok
Prizlerde topraklama ucu görünmüyorsa ya da var görünüp gerçekte bağlı değilse, beyaz eşyalarınız ve elektronik cihazlarınız korumasız demektir. Gözle anlaşılmaz, ölçüm gerekir.
6. Yeterli priz yok, her yerde uzatma kablosu var
Uzatma kabloları ve çoklu prizler bir konfor sorunu gibi görünür ama asıl mesele şudur: tesisat bugünün cihaz sayısına göre tasarlanmamıştır. Yüksek güçlü cihazları çoklu prize bağlamak ısınma ve yangın riskini artırır.
7. Tesisat 25 yaşından büyük
O yıllarda döşenen kablo kesitleri, bugünün klima, kombi, fırın ve şarj cihazı yüküne göre hesaplanmadı. Yalıtım malzemesi de zamanla sertleşip çatlar. Tek başına yaş bir sorun değildir ama yukarıdakilerden birkaçıyla birlikteyse tablo netleşir.
Hepsini birden yapmak şart mı?
Değil. Kablolar sağlamsa çoğu zaman panoyu yenilemek güvenlik açısından büyük fark yaratır ve komple yenilemenin çok altında kalır. Kablolar da yorulmuşsa komple tesisat yenileme gündeme gelir. Hangisinin gerektiğini ölçüm söyler; tahminle karar vermeye gerek yok.
Tadilat planlıyorsanız zamanlama sizin lehinize: duvarlar zaten açılacaksa tesisatı yenilemenin ek maliyeti, sonradan yapmanın yanında çok düşük kalır.